„Kolorowe jarmarki, blaszane zegarki…”

W ubiegły weekend na Rynku Wielkim w Zamościu było kulinarnie, ludowo i historycznie. 5 i 6 czerwca 2010 roku można było spróbować specjałów polskiej kuchni, podziwiać kunszt sztuki i rzemiosła artystów ludowych z całej Polski.
Można było również zakupić coś dla siebie z kolorowych straganów i stoisk prezentujących produkty z całego świata.
- Przyjechałem z Zakopanego. Sprzedaję przetwory regionalne - oscypka z grilla z żurawinką - mówił mężczyzna ubrany w śnieżnobiałą góralską koszulę, odwracając raz po raz podpieczone, rumiane góralskie specjały, opiekane na ogniu. - Bardzo mi się tu podoba - dodaje.
Podchodzimy do stoiska, na którym ustawione są apetyczne pierożki, rolady i serniczki z rodzynkami.
- Mamy również kapustę, gulasz, gołąbki, chleb oraz piróg wypiekany w piecu chlebowym. To wszystko przyrządzane tradycyjnym sposobem bez ulepszaczy czy barwników, z mleka od krowy i prawdziwego wiejskiego sera. Wszystko naturalne i robione w domu - mówi Teresa Jakubowska. Panie, które przygotowały te przysmaki, przyznały, że są tutaj pierwszy raz, i to jest ich debiut.
- Postanowiłyśmy odnowić koło z Koziarni. Jesteśmy młodym kołem, które ma dopiero trzy miesiące. Spotykamy się, pieczemy, gotujemy, haftujemy. Najstarsza członkini ma 70 lat a najmłodsza 30 lat - dodaje Jakubowska.
Mijamy kolejne stoiska suto zastawione różnymi specjałami. Są na nich ogromne i rumiane bochny chleba, słodkie sękacze, ciasteczka z owocami oraz mięsa. Są wśród nich wędzone wędliny i ryby oraz sery. Aż w głowie kręci się od zapachów i smaków. Mija nas mężczyzna pałaszujący z apetytem chleb ze smalcem i ogórkiem kiszonym. Obok stoi chłopiec sprzedający czerwoną lemoniadę.
Ale jarmark to nie tylko pyszne smakołyki lecz również piękne prace artystów ludowych.
Podchodzimy do stoiska, na którym są kapelusze, małe zwierzątka czy ludziki wykonane z niecodziennego materiału.
- Ja to od zawsze robię. Czapki robię ze sznurka papierowego, który się skręca i plecie - tłumaczy Mariusz Bogusławski. Oprócz kapeluszy jest tutaj również ciekawie wykonana biżuteria. Uwagę przykuły kolczyki - zrobione z wielu zaskakujących materiałów. Są to plasterki pomarańczy, drewienka, kokos, orzeszki, muszelki czy zasuszone kwiaty, które w niewiadomy sposób nie straciły swojego koloru ani kształtu. Jest nawet miniaturowa święta rodzina umieszczona w małym orzeszku. Zadziwiające i piękne.
Nieco dalej zauważamy rzeźby. - Przyjeżdżam tutaj od wielu lat i bardzo mi się tutaj podoba, dzisiaj mogłem jechać gdzieś indziej, ale wybrałem Zamość. Bo jest tutaj rynek jeden z ładniejszych w Polsce, bardzo fajnie nas przyjmuje tutaj dom kultury, bardzo mili ludzie, wielu ludzi tutaj poznałem i bardzo chętnie tutaj przyjeżdżam mówi pan Adam z Radomia. - To jest wielka moja pasja od dziecka. Pierwsze prace zrobiłem jak miałem 13 lat. Teraz prowadzę w muzeum zajęcia z rzeźby, kocham te pracę. Każda wolną chwilę poświęcam temu - dodaje.
A rzeźby przedstawiają najczęściej tematy religijne. Są anioły, Pan Jezus, Matka Boska, zakonnik czytający Biblię, kapliczki... - Bardzo lubię kapliczki. Polska to jest taki kraj, że tylko tutaj są kapliczki, nie ma ich nigdzie na świecie - tłumaczy artysta.
Rzeźby wykonane są z lipowego drewna. - Musi być suszone, żeby nie pękało. Wspaniała pasja. Ja, przez to, że jestem twórcą to wielu ludzi ciekawych poznałem. Jeśli jest wyobraźnia i są narzędzia to praca czyni mistrza - kończy pan Adam.
Oprócz rzeźb na stoiskach są również wyroby hafciarskie, szydełkowe czy włóczkowe.
Widzimy również stare monety, szable, obrazy, kuferki - wiele przedmiotów kolekcjonerskich. Jarmark kipi kolorami i smakami.
Ale to nie wszystko, co znalazło się w programie Jarmarku Hetmańskiego oraz Festiwalu Produktu Lokalnego „SmakiZamościai Roztocza”.Było też: Wielkie gotowanie polsko - ukraińskie „Krupnika Hetmańskiego” konkurs „Smaki Zamościa i Roztocza”, koncert uczniów Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Karola Namysłowskiego w Zamościu, prezentacja bractw rycerskich uczestniczących w widowisku historycznym, koncert zespołów artystycznych z Polski i Ukrainy, koncert zespołu Hajdamaki i widowisko historyczne „Szturm Twierdzy Zamość A.D. 1656. W niedzielę był koncert kataryniarza, inscenizacja historyczna „Legenda Stołu Szwedzkiego” na podstawie „Potopu” Henryka Sienkiewicza, koncert zespołów artystycznych z Polski i Ukrainy, „Smaki Europy” - prezentacja potraw w wykonaniu Kucharzy ze Stowarzyszenia Polskich Kucharzy i Cukierników z Lublina koncert z udziałem Zespołu Pieśni i Tańca „Zamojszczyzna”, Zespołu „Klub Etniczny” oraz laureatów III Ogólnopolskiego Konkursu Wokalnego im. Marka Grechuty z udziałem Orkiestry Symfonicznej im. Karola Namysłowskiego w Zamościu.
Wioletta Sawa