Kochajmy nasze dzieci!

pani_psycholog

Jak zrozumieć małego człowieka, jakich błędów nie popełniać, o tym rozmawiamy z Marią Sakowicz, dyrektorem i pedagogiem w dziale trudności wychowawczych i psychoprofilaktyki w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1w Zamościu. Wioletta Sawa: – Jak stworzyć dziecku piękne dzieciństwo?
Maria Sakowicz: – Miłość i wymaganie to podstawowe warunki do stworzenia dziecku szczęśliwego dzieciństwa. Ktoś kiedyś powiedział, że miarą miłości rodzicielskiej jest ilość czasu spędzonego z dzieckiem. Ważne, żeby to spędzanie wspólnego czasu było aktywne, konstruktywne. Niech będzie to zabawa z dzieckiem, wspólne gotowanie, sprzątanie, wykonywanie codziennych czynności. Nie wyręczajmy dziecka w jego obowiązkach, ono musi nauczyć się pokonywania trudności. Dziecko ma również potrzebę bycia samym ze sobą. Starajmy się te potrzeby wyczuwać.

WS: – Zadania ojca, matki…
MS: – Małe dziecko potrzebuje obojga rodziców, którzy zapewnią mu opiekę. Kiedy dorasta wówczas oboje z rodziców stają się wzorcami postępowania. Dla córki matka staje się wzorem kobiety, dla syna ojciec wzorem mężczyzny. Dzieci uczą się od rodziców poprzez naśladownictwo jak funkcjonować w związku. My modelujemy ich zachowania.

WS: – Prawa dziecka...
MS: – Prawa dziecka reguluje Konwencja o Prawach Dziecka z 1989 roku. Mówi ona, że każde dziecko ma prawo m.in. do życia, rozwoju, wolności, tożsamości, szacunku, swobody myśli, wychowania w rodzinie czy wolności od przemocy. Często te prawa są łamane. Dzieje się tak nie tylko w przypadku braku zaspokojenia tak podstawowych potrzeb, jak żywienie, ale często dzieci są poniżane, wyśmiewane, lekceważone, czy zmuszane do udziału w licznych zajęciach dodatkowych, których ono nie cierpi. Dzieci często padają ofiarą przemocy w rodzinie zarówno psychicznej jak i fizycznej.

WS: – Problemy dzieci. Co możemy o nich powiedzieć?
MS: – Nie powinniśmy lekceważyć żadnych problemów naszych pociech. Coś, co wydaje się nam – dorosłym śmieszne i błahe, dla niego jest prawdziwym problemem. W przedszkolu problemem dla dziecka może być rozłąka z rodzicami, ale też zgubiona kredka, to, że pani pochwaliła koleżankę, że kolega zabrał samochodzik. W klasach szkolnych pojawiają się nowe problemy np. ze zmianą środowiska, wzrostem wymagań, rywalizacją, porównywaniem z innymi rówieśnikami. W gimnazjum są problemy z akceptacją własnego wyglądu, samooceną, burzą hormonów, pierwszymi zauroczeniami, wykluczeniem z grupy. W przypadku zauważonych lub sygnalizowanych problemów, trzeba dziecko wysłuchać, zrozumieć i zapytać jak ono sobie z tym poradziło, a nie od razu podpowiadać jak postąpić, czy oceniać.

WS: – Nie zawsze dziecko chce o tym mówić, jak rozpoznać, że ma jakiś kłopot?
MS: – Każda zmiana w jego zachowaniu powinna zmuszać nas do tego, żeby dociec, dlaczego tak się dzieje. Co powoduje, że dziecko zawsze wesołe, nagle staje się smutne, wygadane staje się milczące, skromne staje się wyzywające. Nie zawsze jest to wynik czegoś niepokojącego, ale lepiej „trzymać rękę na pulsie” i zainteresować się tym.
Każde z tych zachowań to konsekwencja jakiegoś procesu. W przypadku wagarów czasami rodzice dają pierwsze przyzwolenie, pisząc usprawiedliwienia. Dzieci powinny od początku przejmować odpowiedzialność za naukę, ponosić konsekwencję za siebie. Wagary to często ucieczka dziecka wywołana strachem przez złą oceną lub niekorzystną sytuacją w klasie.

WS: – Rodzice czasami chcą motywować dzieci do nauki płaceniem im za oceny.
MS: – To jest złe. To jest motywacja zewnętrzna, krótkotrwała, która nie jest dobra na całe życie. A co się stanie, jeśli w pewnym momencie rodzicom zabraknie pieniędzy? My musimy od początku tłumaczyć dziecku, że uczą się dla siebie, dla własnej satysfakcji, rozwoju, przyszłości. Rodzice mogą nagrodzić dziecko za dobre świadectwo np. wycieczką, w której bierze udział cała rodzina. Dobre świadectwo dziecka powinno być świętem dla rodziny, ale nie można też zmuszać dziecka do tzw. „wyścigu szczurów”, pracy ponad siły i możliwości..

WS: – Wychowywanie bezstresowe, dlaczego może być złym rozwiązaniem?
MS: – Czym jest wychowanie bezstresowe? Polega ono tak naprawdę na tym, że dzieci się nie stresują a ich rodzice tak i potem całe społeczeństwo. Wychowywanie bezstresowe nie sprawdziło się, bo dzieci tak wychowywane miały kłopoty same ze sobą, nie potrafiły siebie zrozumieć, radzić sobie z trudnościami. Brak stawiania granic powoduje chaos w życiu dziecka, utratę poczucia bezpieczeństwa. Poza tym dziecko w ten sposób wychowane nie potrafi się później dostosować do norm społecznych.

WS: – Dziecko i Internet.
MS: – Najważniejsze jest uświadomienie dzieciom zagrożeń Internetu. Rodzice powinni pracować nad świadomością dziecka, tłumaczyć im, dlaczego sieć może być dla nich niebezpieczna. Pozwalanie dziecku na korzystanie z Internetu przez kilkanaście godzin dziennie jest błędem i świadczy o lenistwie i wygodnictwie rodziców. Dziecko powinno wiedzieć, że z Internetu może skorzystać po odrobieniu lekcji i też nie długo i nie codziennie. Wyznaczmy dziecku np. 30 minut. W ciągu dnia musi być dla dziecka również czas na sport, spacer, spotkania z rodziną, kolegami.

WS: – Idole, autorytety dziecka. Dlaczego niektóre z nich wybierają np. Dodę a nie np. autorytet naukowy, religijny?
MS: – Bo ta osoba pociąga, jest atrakcyjna. A dlaczego nie inne? Bo może to wygodniej naśladować kogoś, kto nie prezentuje refleksji nad tym co robi. Trzeba podsuwać dzieciom różne autorytety, żeby same dokonały wyboru. Bywa tak, że po jakimś czasie dzieci same odrzucają wybranego idola, bo zdają sprawę z tego, że nie reprezentuje sobą nic wartościowego.
WS: – Rok temu na ekrany kin wszedł film pt.„Galerianki”. Był w nim poruszony między innymi problem sprzedaży ciała za biżuterię, modne ciuchy czy drogie kosmetyki. Skąd u młodych dziewczyn potrzeba sprzedaży ciała za prezenty?
MS: – Świat młodych ludzi to świat gadżetów. Młodzi myślą: to, co mam, świadczy o mnie. Zbytnim dbaniem o wygląd młode dziewczyny chcą potwierdzić, że są ważne. Filmowe bohaterki nie potrafiły określić sprzedawania swojego ciała jako złe. Nie uważały tego za prostytucję, bo przecież nie robiły tego za pieniądze. Gdyby te młode dziewczyny miały potwierdzenie w rodzinie, że są ważne, wartościowe to nie potrzebowałyby takiego substytutu. Kochajmy nasze dzieci, budujmy w nich poczucie własnej wartości i stawiajmy im granice. W ten sposób pokazujemy im, że nam na nich zależy.
W przypadku kłopotów w wychowaniu dzieci rodzice mogą zawsze korzystać z porady, pomocy specjalistów np. w naszej poradni. Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna nr 1 proponuje też rodzicom, a nawet przyszłym rodzicom zajęcia w Szkole dla Rodziców, gdzie można doskonalić swoje umiejętności wychowawcze. W wychowaniu także obowiązuje zasada: „lepiej zapobiegać niż leczyć” , dlatego, gdy coś nas niepokoi, lepiej skorzystać z porady specjalisty.