Musimy trzymać się naszych zobowiązań

Ireneusz Godzisz

Robert Marchwiany: - Panie Przewodniczący, czy jest Pan zadowolony z kształtu budżetu miasta na
2012 rok?
Ireneusz Godzisz:- „Zadowolony” to za duże słowo. Istnieje powiedzenie, że „tak krawiec kraje, jak mu materiału staje”. W poprzednich latach rozpoczęliśmy bardzo duże inwestycje, a szczególnie dwie - „Zamość Pomnikiem Historii RP” na kwotę łączną 65 mln zł i „Muzeum Broni i Fortyfikacji” na sumę 28 mln zł. One mają być zakończone w tym roku i było wiadomo, że one pochłoną gros wydatków inwestycyjnych miasta. To są duże zobowiązania, w dodatku współfinansowane ze środków zewnętrznych. Niemniej znalazło się kilka kwestii, które w budżecie uwzględnione nie zostały. Nie w pełni zrealizujemy w tym roku Program Budowy Dróg i program budowy bazy sportowo-szkoleniowej w szkołach i nie w takim zakresie, jakim oczekiwano, dofinansujemy stowarzyszenia i kluby sportowe. Można też zwrócić uwagę na kilka innych rzeczy, o których się głośno nie mówiło, a mianowicie kwestie finansowania instytucji kultury, które pozostały na niezmienionym poziomie, choć oczekiwania były większe.
- Podczas sesji budżetowej powiedział Pan, że fundamentem konstruowania budżetu powinny być uchwały podjęte wcześniej przez radnych i inne zobowiązania…
- Tak, mówiłem o tym. Budżet to nie jest tylko kwestia tego, co tworzymy, ale i kontynuacja tego, co już było i co stworzyliśmy w międzyczasie. To są właśnie te zobowiązania, które niekoniecznie artykułujemy w formie uchwał. Wszak chodzimy na zebrania mieszkańców i mówimy im co będzie realizowane i że jest jakiś preliminarz inwestycji…
- W przypadku niektórych niestety nie miało to pokrycia, choć tematy omawiano na krótko przed sesją budżetową. Na przykład o budowie boiska przy ulicy Sikorskiego mieszkańców zapewniano jeszcze pod koniec listopada. A jednak okazało się, że tej inwestycji w tym roku nie będzie, podobnie jak kilku innych. Na grudniowej sesji mówił Pan: „To o nas samych radnych świadczy za czym głosujemy”. Bardziej o radnych czy może jednak o tych, którzy taki budżet skonstruowali? Wszak nie jest tak prosto zmienić budżet.
- Rzeczywiście, tworzenie budżetu daje w tej chwili większe pole manewru jego autorom. Trzeba zatem jasno podkreślić, że odpowiedzialność spoczywa na Prezydencie Miasta i jego służbach, które pracują przy ustalaniu budżetu. Rola radnych sprowadza się tu wręcz do przystawienia pieczątki nad tym, co Prezydent wraz ze swoimi służbami przedstawią. W przypadku zwiększenia środków na określony cel trzeba wskazać z jakiego tytułu chce się te pieniądze przesunąć. Dlatego też nie mam tu na myśli tylko radnych, ale także konstruktorów budżetu, bo oni wiedzą jakie miasto ma zobowiązania i jakie programy zostały w międzyczasie przyjęte i również muszą brać to wszystko pod uwagę. Te kwestie muszą być wpisane do budżetu, bo bez tego tracimy do siebie zaufanie i tracimy zaufanie wyborców, których wprowadzamy w błąd.
- Podczas wspomnianej sesji budżetowej wskazał Pan na dużą dysproporcję między wydatkami na duże inwestycje wykonywane na Starówce w porównaniu z tymi, które zaplanowano na osiedlach. Rozumiem z tego, że po zakończeniu tych dużych inwestycji siłą rzeczy te dysproporcje będą mniejsze, ale czy przełoży się to też na ilość inwestycji na osiedlach i na ich kwoty?
- Po pierwsze: musimy się trzymać założeń przyjętych programów, czyli budowy dróg i bazy sportowej, a także budowy parkingów, co akurat jest bardzo dobrze realizowane. Po drugie: pamiętajmy, że na te duże inwestycje zaciągnęliśmy kredyty w postaci obligacji i to dosyć dużej wartości. Ich spłata jest rozpisana na lata, w tym także te najbliższe. Zarazem otworzą się możliwości na przeniesienie akcentu z zespołu staromiejskiego na osiedla. Wierzę, że mogąc skorzystać z dużych unijnych dotacji finansowych grzechem zaniechania byłoby niewykorzystanie tej szansy. Mieszkańcy bowiem właśnie oczekują od nas, że następnym krokiem będzie budowanie u nich dróg, chodników, ścieżek rowerowych, a także infrastruktury rekreacyjnej. Wszak każdy ma dom i chciałby do niego dojechać po równej drodze, a nie po błocie.
- Oczywiście, ale czy uważa Pan, że na te mniejsze inwestycje będzie można pozyskiwać środki zewnętrzne? Wszak już teraz poziom dofinansowania obecnych inwestycji odbiega od zakładanego na początku.
- Tak, ale czeka nas następna perspektywa budżetowa Unii Europejskiej na lata 2014-2020. Dopiero poznamy zasady, jakie będą przyświecały udzielania dofinansowania ze środków zewnętrznych i czy będą wpisane do tego inwestycje osiedlowe.
- Poniekąd znamy je już dzisiaj. Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego mówi, że tylko 10 procent środków będzie przeznaczane na inwestycje o znaczeniu lokalnym.
- Zatem myślę, że przy naszych doświadczeniach i prawidłowości wykorzystywania przez nas dofinansowania unijnego przez już niemal dekadę, będziemy mieli dodatkowy bonus w postaci pokazania, że dobrze wykorzystaliśmy już raz przekazane pieniądze. Tu będzie atut przemawiający za umieszczeniem naszych inwestycji wśród tych 10 procent. Aczkolwiek trzeba przyznać, że przypuszczalnie ten strumień pieniędzy jednak będzie mniejszy i trzeba będzie więcej dołożyć z dochodów własnych, zwracając uwagę na zwiększenie dochodów do budżetu lub cięcia w wydatkach miasta.
- Tej kwestii właśnie będzie dotyczyć ostatnia część naszej rozmowy. Prezydent Marcin Zamoyski zapowiedział, że budżet na 2013 rok będzie jeszcze bardziej surowy niż obecny. Wspomniał o oszczędnościach w zakresie oświaty i kultury. Pana zdaniem rzeczywiście można tu uzyskać jakieś wymierne efekty? Czy będą to raczej symboliczne kwoty?
- Jeżeli zaczniemy oszczędzać na kulturze, która i tak nie jest rozpieszczana w budżetach, to znaczy, że hamujemy jak gdyby też promocję i rozwój Zamościa. To są wszak składowe elementy. Jeśli nie żyje kultura, to nie żyje też i wszystko to, w co zainwestowaliśmy. Same budynki nie żyją. One muszą być wypełnione ludźmi, a co za tym idzie wydarzeniami kulturalnymi. Nie da się ich zrobić bez nakładów finansowych. Można byłoby się pokusić - i myślę, że dyrektorzy instytucji kultury to robią - o szukanie środków przy różnego rodzaju projektach. Trudno się jednak doszukiwać większych oszczędności. Zwróćmy jednak uwagę, że nasze miasto utrzymuje takie instytucje kultury, o jakich inne samorządy nawet nie marzą. Przykładem może tu być Orkiestra Symfoniczna.
- A jeśli chodzi o oświatę? Z tego co wiem, wbrew pozorom Zamość nie może się szczycić wysokością subwencji oświatowej w porównaniu do innych miast podobnej wielkości.
- To jedna sprawa. Drugą jest fakt, że zbytnie oszczędności na oświacie odbijają się na poziomie systemu kształcenia. Musimy wziąć pod uwagę, że przy obecnym rozwoju nauki i obecnych w niej innowacjach oszczędności w oświacie będą oznaczać brak inwestowania w przyszłość.
- Jak zatem, według Pana, te oszczędności miałyby wyglądać?
- Inicjatywa należy do Pana Prezydenta. Dopóki nie zobaczymy jego propozycji zmian, trudno się odnosić do ogólnikowych wypowiedzi.
- Innymi słowy nie może Pan powiedzieć czy możliwe są na przykład likwidacje jakichś placówek?
- Powiem inaczej: likwidacja to jest ostateczność. Jeśli bowiem coś się likwiduje, to jest to bezpowrotne. Szukajmy bardziej łagodnych możliwości, chociażby w postaci łączenia niektórych instytucji.
- Dziękuję Panu bardzo serdecznie za rozmowę.
- Również dziękuję.

rmar